Budowa, remont, odświeżenie mieszkania, odgracanie piwnicy, generalne sprzątanie domu – wszystkie te i podobne przedsięwzięcia wiążą się z koniecznością utylizacji odpadów. Śmieci poremontowe i pobudowlane trafiają do odpowiednich pojemników, a następnie przewożone są na składowisko, gdzie poddawane są dalszej obróbce – selekcji i odzyskowi surowców wtórnych. Nie są to jednak typowe odpady, które powstają w gospodarstwach domowych. Co to są nietypowe śmieci?
Typowe odpady komunalne
Aby lepiej zrozumieć czym jest utylizacja odpadów nietypowych, w pierwszej kolejności należałoby określić, czym właściwie one są. Skoro mowa o odpadach nietypowych, czymś muszą różnić się od zwykłych śmieci, produkowanych przez każde gospodarstwo domowe, czyli, tzw. odpadów komunalnych. Te zwykłe odpady komunalne trafiają bowiem do tradycyjnych kubłów – najpierw do tych znajdujących się w naszych domach i mieszkaniach, następnie do odpowiednich kubłów na posesji czy na terenie osiedlowych śmietników, a stamtąd następuje ich transport przez firmy, które dbają o cykliczny wywóz śmieci. Należy dodać, że śmieci komunalne należy obowiązkowo segregować, wg kategorii takich jak papier, tworzywa sztuczne, metal, opakowania szklane, odpady ulegające biodegradacji oraz odpady zmieszane.
Odpady nietypowe – gruz
Odpady nietypowe różnią się od tych, które nazywamy śmieciami komunalnymi. Zalicza się do nich między innymi różne rodzaje gruzu, jak nazywa się czasami odpady poremontowe, a do składowania których podstawia się kontenery na gruz lub specjalnie przeznaczone do tego worki BigBag. Do tego rodzaju kontenerów trafia wszystko to, co powstaje w toku remontu czy budowy – beton, cegły, stare tapety, warstwy starej farby, skute kafelki, pod którymi często znajdują się jeszcze zaschnięte kleje, ceramika łazienkowa, kawałki zabudowy kuchennej, wełna mineralna i wiele innych. Tego typu kontenery na gruz w Warszawie widoczne są zarówno na terenie placów budowy jak i pod kamienicami, blokami i domami jednorodzinnymi, gdzie prowadzone są remonty.
W odróżnieniu od śmieci komunalnych odpady nietypowe nigdy nie powinny być składowane w śmietnikach na odpady z gospodarstw domowych.
Nietypowe gabaryty
Nietypowość śmieci może oznaczać także ich niestandardowe gabaryty – ich wielkość i/lub ciężar. Dotyczy to na przykład starych mebli, takich jak stara wersalka, zużyta kanapa, meblościanka, stoły, fotele i inne. Takiego rodzaju śmieci nie trafiają do osiedlowego śmietnika, nie wystawiamy ich przed posesję, ponieważ ich utylizacją nie zajmują się pracownicy cyklicznych wywozów śmieci komunalnych. Wywożone są one jedynie przy okazji organizowanych w określonych terminach w roku zbiórek odpadów gabarytowych. Jeśli nasze osiedle czy wspólnota mieszkaniowa nie organizuje tego typu wywozu starych mebli, pozostaje przewiezienie ich do Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych. Jeśli przeprowadzamy remont i dysponujemy kontenerami, możemy też spróbować rozkręcić meble na jak najmniejsze części (lub np. porąbać drewniane wyposażenie) i tym sposobem wrzucać do kontenera osobno blat, nogi od stołu, drzwiczki od szafek itp. Kontenery to też dobry wybór, jeśli nasze śmieci są wyjątkowo ciężkie. Te specjalne pojemniki bowiem mogą pomieścić nawet kilka ton śmieci!
Porządki na działce
Kolejnym nietypowym odpadem są odpady ogrodowe, szczególnie, jeśli w perspektywie mamy prace ogrodowe zakrojone na szeroką skalę. Gałęzie, liście, pnie drzew, zwiędłe rośliny, kwiaty, skoszona trawa i inne odpady biodegradowalne mogą trafić do kosza na odpady zielone, ale ze względu na to, że zwykle przydomowe śmietniki na odpady bio są stosunkowo małe (przeważnie służą do umieszczania w nich resztek pożywienia pochodzenia roślinnego) najczęściej jedynym rozsądnym wyjściem jest zamówienie odpowiedniego kontenera na ten rodzaj odpadów.
Odpady niebezpieczne
Kolejnym rodzajem śmieci, które składają się na odpady nietypowe są odpady niebezpieczne. Są one szczególnym rodzajem śmieci ze względu na cechy, którymi się wyróżniają. Odpady niebezpieczne mogą zatem:
- być wybuchowe, łatwopalne lub łatwoutlenialne
- mogą mieć działanie drażniące lub żrące,
- często są toksyczne lub mają działanie kancerogenne
- cechują się też nierzadko infekcyjnością oraz mutagennością
Do nietypowych śmieci, a jednocześnie odpadów niebezpiecznych, należą między innymi:
- Baterie – obecne są niemal w każdym gospodarstwie domowym, w którym znajdują się sprzęty elektroniczne. Są łatwopalne, wybuchowe i żrące, zawierają metale ciężkie. Do tej samej kategorii należy akumulator.
- Skoro mowa o bateriach, to warto wiedzieć, że wspomniany zużyty sprzęt elektroniczny i elektryczny również pozostawiać należy jedynie w odpowiednim, wyznaczonym do tego miejscu podczas zorganizowanej zbiórki odpadów wielkogabarytowych lub w PSZOK. Urządzenia elektryczne, kiedy wymieniamy je na nowe, możemy nieodpłatnie przekazać dostawcy nowego sprzętu – mamy do tego prawo.
- Opony – pozostawienie opon na śmietniku jest niezgodne z prawem i grożą za takie zachowanie kary pieniężne. Z kolei pozbywanie się opon na własną rękę poprzez ich palenie nie tylko naraża na konsekwencje karne ale i uwalnia do atmosfery rakotwórcze substancje. Sposobem na utylizację opon jest oddanie ich do PSZOK lub do zakładu wulkanizacyjnego.
- Lekarstwa – przeterminowane lekarstwa należy oddać do punkty aptecznego. Ich wyrzucenie do śmieci może skutkować zatruciem środowiska ale i ryzykiem utraty zdrowia i życia, jeśli przez przypadek trafiłyby w niepewne ręce.
Utylizacja odpadów nietypowych przekłada się na prawidłową gospodarkę takimi odpadami. Składa się na to prawidłowe przechowywanie takich śmieci, czyli np. w kontenerze na gruz i późniejszy wywóz gruzu w miejsce odzyskiwania surowców wtórnych albo kierowanie ich do odpowiednich punktów typu PSZOK, czy innych, gdzie odpady nietypowe zostaną przyjęte (w zależności od rodzaju opadów mogą być to punkty apteczne, zakłady wulkanizacyjne, punkty skupu złomu, zakłady stolarskie itp.)